2010.10.17

De ontwikkeling van het tekenen en schrijven in de kleuterschool

In de kleuterschool legt het kind een hele weg af op het vlak van het tekenen en schrijven. Hieronder probeer ik de evolutie van de eerste lijnen tot het schrijven van alle letters chronologisch te ordenen. Let wel: de leeftijden die ik hier gebruik zijn geen echte mijlpalen. Ze laten enkel toe de ontwikkeling van het kind op dat vlak beter te situeren.

2 - 3 jaar:

  • ontwikkeling van het tekenen en schrijveneerst verschijnt de verticale lijn: van het lichaam weg en naar het lichaam toe. Het schrijfmateriaal wordt nog met de volle hand vastgenomen.
  • hierna volgt de horizontale lijn: van links naar rechts en van rechts naar links. Het schrijfmateriaal wordt nog steeds met de volle hand vastgenomen.
  • na de verticale en de horizontale lijn verschijnt de cirkel: de peuter maakt cirkelvormige bewegingen.

4 - 5 jaar:

  • de kleuter combineert de verticale en de horizontale lijnen tot een kruis.
  • daarna tekent de kleuter een schuine lijn van links onder naar rechts boven en terug.
  • hierna komt het kind tot het tekenen van een vierhoek (vierkant en rechthoek) door het combineren van de verticale en horizontale lijnen met het kruis.
  • de volgende stap is het tekenen van een schuine lijn van rechts onder naar links boven en terug.
  • verderop kan de kleuter de twee schuine lijnen combineren tot een schuin kruis.

5 - 6 jaar:

  • de kleuter kan nu ook een driehoek tekenen. 

De verschillende vormen zijn hier geordend volgens opklimmende moeilijkheidsgraad. Deze opbouw is ook zeer belangrijk voor het gebruiken van getekende letters en het leren schrijven met de drukletters: deze veronderstellen immers dat de kleuter rechte hoeken kan tekenen (vb. L) en schuine lijnen (vb. V). Concreet betekent dit dat het voor Piet makkelijker zal gaan om de eigen naam te tekenen of te schrijven dan voor Mark, omdat er in zijn naam geen schuine lijnen voorkomen.

Bronnen:

  • LITIÈRE M., Mijn kind leert schrijven en hoe kan ik het helpen. Een gids voor ouders, leerkrachten en hulpverleners, Lannoo, Tielt, 2002, 335 blz. 
  • VAN HARTINGSVELDT M., CUP E. & CORSTENS-MIGNOT M., KOEK. Korte Observatie Ergotherapie Kleuters, Ergoboek, Nijmegen, 2006, 207 blz.
    (Lees mijn bespreking van dit boek op mijn weblog BOEKetje Onderwijs.)

20:05 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: schrijfmotoriek, peuters, kleuters, ontwikkeling, motorische ontwikkeling | |

2010.10.09

Marijke Bisschop over verwennen

14:03 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: creativiteit, opvoeders, ouders, speelgoed, verwennen | |

2010.10.02

Over het belang van voorlezen

21:35 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: geletterdheid, leesplezier, lezen, taal, voorbereidend lezen, voorlezen | |

2010.09.26

Leestip: In je blootje

Op mijn boekenblog besprak ik het boekje In je blootje van uitgeverij Ninõ. aan de hand van dit boekje kunnen leerkrachten, ouders en/of opvoeders met peuters en kleuters praten over het eigen lichaam en de verschillen tussen jongens en meisjes. Lees hier de bespreking.

13:04 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: kleuteronderwijs, leerkrachten, opvoeders, ouders, peuters, preventie, seksualiteit, seksuele ontwikkeling, seksuele opvoeding | |

2010.09.18

Het eerste contact

een warm onthaal op schoolWe kennen het allemaal. Het eerste contact met nieuwe mensen zorgt er vaak voor of we ons bij hen welkom voelen of niet. Dat is zeker zo voor mensen uit kansengroepen. De werkgroep kleuterparticipatie binnen het Lokaal Overlegplatform Sint-Niklaas basisonderwijs heeft dit zeer goed begrepen. Daarom stelden de leden van deze werkgroep een document op ter ondersteuning van scholen (directies, leerkrachten én secretariaatsmedewerkers). De brochure kreeg de naam mee Een warm onthaal op school

Deze brochure is een reflectie-instrument dat scholen wil helpen om een goed inschrijvingsbeleid te voeren dat een warme eerste indruk nalaat bij alle ouders. Dit beleid moet er op gericht zijn om:

  • alle mogelijke bestaande afstanden tussen leerlingen, ouders, school en CLB te verkleinen
  • een goede relatie met de leerling en zijn ouders uit te bouwen
  • een goede communicatie op te zetten met ouders

en bestaat uit drie componenten:

  • een affectieve component
  • een informatieve component
  • een administratieve component

Deze drie componenten werden verwerkt in een matrix, die de school helpt om zijn onthaal- en inschrijvingsbeleid te evalueren en indien nodig bij te sturen:

  voor het
inschrijvingsmoment
tijdens het
inschrijvingsmoment
na het
inschrijvingsmoment
affectieve
component
     
informatieve
component
     
administratieve
component
     

Hoe je met deze matrix werkt en welke vragen je bij elke component kunt stellen, lees je in de brochure.

22:58 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: gok, kansenbevordering, kleuters, ouders, peuters | |

2010.08.09

Om de toekomst hoop te geven...

Wat een kind niet meekijgt
kan het later zelden teruggeven.

P.D. James

23:47 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: citaat | |

2010.05.30

Ter inspiratie: kansarmoede en ontluikende geletterdheid

17:16 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: lezen, kleuters, zorg, kleuteronderwijs, taalontwikkeling, schoolrijpheid, gok, kansenbevordering, methodiek, geletterdheid | |

2010.05.24

De pientere beer

reddieteddyOp www.reddy-teddy.be, een website van de socialistische Bond Moyson kun je op de regiopagina's voor Oost-Vlaanderen heel wat nuttige en praktische informatie vinden in verband met de opvoeding van peuters of kleuters. Er komen heel wat thema's aan bod. Ik geef enkele voorbeelden:

  • peuters:
    • echtscheiding
    • emotie en gedrag
    • naar school: de kleuterklas
    • ontwikkeling
    • veiligheid en verzorging
    • ...
  • kleuters:
    • gedrag
    • kinderangsten
    • straffen en belonen
    • TV en computer
    • ...

Onder elke categorie vind je informatie over verschillende onderwerpen.

Deze website is een aanrader voor ouders, leerkrachten en schoolbegeleiders

11:36 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: ouders, opvoeding, kleuters, peuters | |

2010.05.16

Groot worden

Ieder kind is een kunstenaar.
De moeilijkheid is er een te blijven
als je groot wordt.

Pablo Picasso

14:56 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: citaat | |

2010.05.08

Oproep

Eerder op deze blog schreef ik:

Leerkrachten uit de derde kleuterklas (en zij niet alleen, geloof me) raken erg gefrustreerd als ze een (ontwikkelings)probleem bij een kleuter signaleren en daarna horen dat hij pas negen maanden later terecht kan in een revalidatiecentrum. Ze hebben dan het gevoel dat ze deze kleuter los moeten laten op het eerste leerjaar zonder dat hij de noodzakelijke hulp heeft gehad. De verleiding is dan zeer groot om een combinatie van privé-logopedie, privé-kinesitherapie en privé... aan te raden. Maar is dat wel de juiste oplossing? In de meeste gevallen niet:

Uit de reacties die ik intussen op dit bericht gekregen heb, blijkt dat er in de naam van "het belang van het kind", toch enkele minder goede praktijken bestaan. Ik geef enkele voorbeelden:

  • De IQ-bepaling in functie van terugbetaling van logopedie wordt door het CLB gedaan met de meest betrouwbare IQ-test van dat moment: de WPSSI-R. Het kind scoort lager dan het noodzakelijke IQ van 86. De IQ-bepaling wordt op vraag van de logopedist overgedaan door een privépsycholoog waarbij (op vraag van diezelfde logopedist) een IQ-test van mindere kwaliteit en betrouwbaarheid wordt afgenomen. Daarbij wordt er verwacht dat de ouders zelf instaan voor de kosten van deze overbodige en onterechte intelligentiebepaling.
  • Logopedisten die niet gekwalificeerd zijn om een intelligentiebepaling te doen, kopen zelf een intelligentietest aan en nemen deze zelf af.
  • Kinderen met een articulatiestoornis (waarvan de therapie niet terugbetaald wordt door het RIZIV) worden ingeschreven onder de naam van een andere stoornis die wel recht geeft op terugbetaling.
  • ...

Zo zijn er nog enkele, die ik nu niet vermeld omwille van de volgende oproep: als je weet hebt van dergelijke of andere mistoestanden, stuur mij een berichtje via de e-mailknop hiernaast. Ik wil dit allemaal inventariseren. Waarom? Omdat een en ander (deontologisch) niet correct is en omdat door deze praktijken de regelgeving van het RIZIV alleen maar strenger kan worden, waardoor de kinderen die echt nood hebben aan hulp in de kou zullen blijven staan. Niemand die "het belang van het kind" op een eerlijke manier ter harte neemt, kan en mag hier mee akkoord gaan. Met deze inventaris hoop ik dan enkele mensen die deze toestanden kunnen aanpakken aan te spreken. Maatregelen waaraan ik denk zijn onder andere:

  • Regelgeving waarbij het afnemen van psychologische testen uitsluitend gereserveerd wordt voor daartoe gekwalificeerde én geregistreerde beroepsmensen, meer bepaald mensen met een diploma in de psychologie of (ortho)pedagogie.
  • Regelgeving waarbij psychologische testen enkel mogen verkocht worden aan personen die gekwalificeerd zijn om ze af te nemen.
  • Regelgeving waarbij men enkel A-klassetesten mag gebruiken bij de aanvraag van terugbetaling voor hulpverstrekking. 
  • Regelgeving dat diegene die ouders verwijst naar een privépsycholoog voor een intelligentiebepaling, de kosten hiervan zelf moet dragen zonder deze door te rekenen aan de ouders.

Door dergelijke regelgeving zal men vermijden dat de vele therapeuten die hun werk op een eerlijke en juiste manier doen, hun cliëntenbestand zien slinken omdat ouders aangetrokken worden door de praktijken van minder eerlijke en deontologisch niet correct werkende personen.

En wat "het belang van het kind" betreft, dat kan men op andere manieren dienen, zoals onder andere het werken tegen terugbetalingstarief.

18:59 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: ouders, terugbetaling, kleuters, peuters, kleuteronderwijs, ziekteverzekering, goede praktijk | |