2011.06.04

Kleuters en ruimtelijke structuren - 3

10:00 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: gecijferdheid, getalbegrip, kleuters, rekenen, rekenontwikkeling, rekenvaardigheid, ruimtelijke structuren, schoolrijpheid, subitizing | |

2011.05.28

Kleuters en ruimtelijke structuren - 2

10:00 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: gecijferdheid, getalbegrip, kleuters, leraar24, rekenen, rekenontwikkeling, rekenvaardigheid, ruimtelijke structuren, schoolrijpheid, subitizing | |

2011.05.21

Kleuters en ruimtelijke structuren - 1

Jonge kinderen kunnen beter voorbereid worden op het rekenonderwijs als ze al in de kleutergroepen ruimtelijke structuren op verschillende manieren leren herkennen en toepassen. Dit blijkt uit een multidisciplinair promotieonderzoek dat gevoerd werd naar de rol van ruimtelijke structuren in de ontwikkeling van getalbegrip. Dit gebeurde aan het Nederlandse Freudenthal instituut in het kader van het MENS-project (Mathematics Education and Neurosciences Project). Op de website http://www.fi.uu.nl/mens/welcome.html leer je alles over dit project.

Binnen dit project werden er vijf instructieactiviteiten uitgewerkt waarin het figuurtje Miertje Maniertje en de Maniertjesdoos centraal staan. Op de Nederlandse website Leraar24 vond ik filmpjes die deze instructieactiviteiten demonstreren. Je kunt ze de komende weken allemaal hier bekijken. Het is echter wel nodig om eerst de noodzakelijke achtergrondinformatie op de bovenstaande websites op te doen.

15:49 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: gecijferdheid, getalbegrip, kleuters, leraar24, rekenen, rekenontwikkeling, rekenvaardigheid, ruimtelijke structuren, schoolrijpheid, subitizing | |

2011.05.14

Zittenblijven: de pijn rendeert niet

Dit artikel verscheen in Klasse voor leerkrachten nummer 214. Ik zocht voor jullie de achtergrond van dit artikel op en de referenties van dat nieuwe onderzoek. Heel nuttige extra informatie vind je alvast op deze website en in de volgende presentaties die ik vond op www.steunpuntloopbanen.be:

Op basis van mijn naspeuringswerk wil ik toch enkele nuancerende opmerkingen bij dit artikel maken. Waarom, omdat de auteur van dit artikel hier en daar wat te kort door de bocht is gegaan.

Eerst en vooral het besluit dat de auteur trekt uit het aangehaalde artikel van Mieke Goos, Jan Van Damme en collega's:

Leerlingen het eerste leerjaar twee keer laten volgen, heeft nauwelijks positieve effecten op hun verdere ontwikkeling.

Helaas voor de auteur, vind ik deze uitspraak in de presentatie die de onderzoekers gaven niet terug. Wat ik wel lees is:

In het algemeen blijkt dat zittenblijven in het eerste leerjaar mogelijk minder gunstige effecten heeft dan doorgaans wordt gedacht… Doorheen de lagere school groeien zittenblijvers uit het eerste leerjaar trager ivm leerjaargenoten met een gelijkaardige kans om te blijven zitten, waardoor ze op het einde van de lagere school minder goed presteren, minder zelfvertrouwen hebben etc. terwijl ze beter gepresteerd zouden hebben en op psychosociaal vlak gelijkaardig of zelfs beter gefunctioneerd zouden hebben, waren ze toch overgegaan naar het tweede leerjaar.

Daarenboven geven de onderzoekers aan dat verder onderzoek noodzakelijk is. In hun presentatie geven ze aan in welke richting dat onderzoek moet gebeuren. Ook hun slotconclusie is zeer genuanceerd:

Misschien moeten we zittenblijven in het eerste leerjaar als onderwijspraktijk in vraag durven stellen en op zoek gaan naar alternatieven.

Merk ook op dat het in dit onderzoek enkel gaat over overzitten van het eerste leerjaar. Het is nog maar de vraag of de resultaten van dit onderzoek naar de andere leerjaren kunnen worden geëxtrapoleerd.

Een tweede keer gaat de auteur van dit artikel kort door de bocht als hij een praktijkvoorbeeld geeft. Centraal staat volgens mij hier de uitspraak van Shakespeare:

What's in a name?
That which we call a rose.
By any other name would smell as sweet.

De vraag is immers of we het woord zittenblijven niet vervangen door eufemismen als kleuterschoolverlenging, omwegklas, opstapklas, schakelklas, ... terwijl de essentie hetzelfde blijft: het kind loopt een jaar schoolse vertraging op. Zo lees ik in het interview met juffrouw Imke Joos, de leraar van de omwegklas:

Op het einde van het jaar kijk ik samen met de zorg- en GOK-coördinator hoever mijn leerlingen staan. Afhankelijk daarvan en van hun leeftijd, doen ze het vijfde leerjaar over, gaan ze naar het zesde leerjaar of rechtstreeks naar de B-stroom. Meestal doen ze het na de omwegklas wel goed. Alle achterstand wegwerken is moeilijk, maar ze hebben hier in elk geval leren leren en hun verantwoordelijkheid leren nemen.

Let op: ik spreek me hier niet uit tegen het initiatief van deze school. Integendeel: hoed af om dit alles binnen het bestaande lesurenpakket te willen organiseren. Ik ben ervan overtuigd dat ze deze kinderen een zeer grote dienst bewijzen. Zowel op korte als op (middel)lange termijn. Maar om ze te presenteren als alternatief voor zittenblijven? Ergens suggereert de auteur van dit praktijkvoorbeeld dat leerkrachten uit een reguliere klas niet gedifferentueerd tegemoet komen aan de noden van de kinderen die in hun klas overzitten. Niets is minder waar.

Misschien was dit artikel beter de wereld ingestuurd nadat de resultaten van het nog te voeren onderzoek Zittenblijven in vraag gesteld. Een verkennende studie naar nieuwe praktijken voor Vlaanderen vanuit internationaal perspectief bekend waren gemaakt.

Nu lijken het op het einde van het schooljaar af en toe zeer bewogen oudercontacten te zullen worden...

15:35 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: onderwijsloopbaan, schoolloopbaan, zittenblijven | |

Spelstimulering in een grote groep

10:00 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: leraar24, ontwikkeling, spel, spelbevordering, spelend leren, spelgedrag, spelontwikkeling, spelstimulering | |

2011.05.07

Meespelend aan spel- en taalverrijking doen

10:00 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: leraar24, ontwikkeling, spel, spelbevordering, spelend leren, spelgedrag, spelontwikkeling, spelstimulering | |

2011.04.30

Van manipuleren naar rollenspel

Peuters en kleuters leren al spelend. Om dit spel voor het leren goed te kunnen inzetten moet de kleuterleidster goed weten hoe de spelontwikkeling in elkaar zit. Op de Nederlandse website Leraar24 vond ik een documentaire in 3 delen die de spelontwikkeling bij peuters en kleuters heel mooi in beeld brengt. Ik breng ze jullie één voor één.

15:04 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: leraar24, ontwikkeling, spel, spelbevordering, spelend leren, spelgedrag, spelontwikkeling, spelstimulering | |

2011.04.17

Schooltaal en schoolsucces

Het is een feit dat schoolsucces bevorderd wordt als de leerling de schooltaal goed beheerst. Men kan er dan ook niet vroeg genoeg aan beginnen om die schooltaal aan te leren. Dit kan van in de kleuterschool. Onderstaande video licht een tipje van de sluier op.

13:46 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: kleuteronderwijs, kleuters, leraar24, peuters, schooltaal, schoolsucces, taal, taalontwikkeling, taalstimulering | |

2011.02.26

Toeters: de standpunten

Ik berichtte er al over op enkele van mijn andere blogs (Leren en studeren en Ouders en school: eenzelfde doel) De Toeters werden naar aanleiding van het verschijnen van de OVSG-brochure Samen over de drempel in de pers onder vuur genomen. Klasse voor leerkrachten vatte de standpunten van de verschillende onderwijsnetten samen in zijn maart-nummer:

De integrale standpunten van de verschillende koepels kun je nalezen op: http://www.klasse.be/leraren/18708

16:32 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: klasse voor leerkrachten, kleuteronderwijs, kleuters, schoolrijpheid | |

2011.02.19

Tellen en getalbegrip als rekenvoorwaarden

Volgens Hans van Luit zijn tellen en getalbegrip twee belangrijke voorspeller voor het succes van het aanvankelijk rekenonderwijs. Met een klassieke toets kom je niet verder dan een uitspraak over de vaardigheden. Met een diagnostisch gesprek leer je of de kleuters op dat vlak ook competent zijn. Wat het verschil is? Dat lees je onder andere in de map Als kleuters leren tellen. Peilen en stimuleren van getalbegrip bij jonge kinderen. Ik besprak deze map op mijn boekenblog. Klik op de titel hierboven om de bespreking te lezen.

15:30 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: boekbespreking, diagnostiek, diagnostisch gesprek, gecijferdheid, getalbegrip, kleuteronderwijs, kleuters, methodiek, rekenen, schoolrijpheid, tellen | |