2011.04.30

Van manipuleren naar rollenspel

Peuters en kleuters leren al spelend. Om dit spel voor het leren goed te kunnen inzetten moet de kleuterleidster goed weten hoe de spelontwikkeling in elkaar zit. Op de Nederlandse website Leraar24 vond ik een documentaire in 3 delen die de spelontwikkeling bij peuters en kleuters heel mooi in beeld brengt. Ik breng ze jullie één voor één.

15:04 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: leraar24, ontwikkeling, spel, spelbevordering, spelend leren, spelgedrag, spelontwikkeling, spelstimulering | |

2010.11.06

Kijk ik groei

kind & gezinKind & gezin stelde op 20 oktober 2010 zijn nieuwe DVD 'Kijk ik groei! Baby's en ouders in ontwikkeling' voor. In deze DVD komen verschillende (ontwikkelings)domeinen aan bod:

  • communicatie en taal
  • fijne motoriek
  • grove motoriek
  • slapen
  • sociaal- emotionele ontwikkeling
  • verstandelijke ontwikkeling
  • zindelijkheid
  • zintuiglijke ontwikkeling

Onmisbaar voor iedereen die met peuters met een ontwikkelingsvertraging te maken heeft.

2010.10.17

De ontwikkeling van het tekenen en schrijven in de kleuterschool

In de kleuterschool legt het kind een hele weg af op het vlak van het tekenen en schrijven. Hieronder probeer ik de evolutie van de eerste lijnen tot het schrijven van alle letters chronologisch te ordenen. Let wel: de leeftijden die ik hier gebruik zijn geen echte mijlpalen. Ze laten enkel toe de ontwikkeling van het kind op dat vlak beter te situeren.

2 - 3 jaar:

  • ontwikkeling van het tekenen en schrijveneerst verschijnt de verticale lijn: van het lichaam weg en naar het lichaam toe. Het schrijfmateriaal wordt nog met de volle hand vastgenomen.
  • hierna volgt de horizontale lijn: van links naar rechts en van rechts naar links. Het schrijfmateriaal wordt nog steeds met de volle hand vastgenomen.
  • na de verticale en de horizontale lijn verschijnt de cirkel: de peuter maakt cirkelvormige bewegingen.

4 - 5 jaar:

  • de kleuter combineert de verticale en de horizontale lijnen tot een kruis.
  • daarna tekent de kleuter een schuine lijn van links onder naar rechts boven en terug.
  • hierna komt het kind tot het tekenen van een vierhoek (vierkant en rechthoek) door het combineren van de verticale en horizontale lijnen met het kruis.
  • de volgende stap is het tekenen van een schuine lijn van rechts onder naar links boven en terug.
  • verderop kan de kleuter de twee schuine lijnen combineren tot een schuin kruis.

5 - 6 jaar:

  • de kleuter kan nu ook een driehoek tekenen. 

De verschillende vormen zijn hier geordend volgens opklimmende moeilijkheidsgraad. Deze opbouw is ook zeer belangrijk voor het gebruiken van getekende letters en het leren schrijven met de drukletters: deze veronderstellen immers dat de kleuter rechte hoeken kan tekenen (vb. L) en schuine lijnen (vb. V). Concreet betekent dit dat het voor Piet makkelijker zal gaan om de eigen naam te tekenen of te schrijven dan voor Mark, omdat er in zijn naam geen schuine lijnen voorkomen.

Bronnen:

  • LITIÈRE M., Mijn kind leert schrijven en hoe kan ik het helpen. Een gids voor ouders, leerkrachten en hulpverleners, Lannoo, Tielt, 2002, 335 blz. 
  • VAN HARTINGSVELDT M., CUP E. & CORSTENS-MIGNOT M., KOEK. Korte Observatie Ergotherapie Kleuters, Ergoboek, Nijmegen, 2006, 207 blz.
    (Lees mijn bespreking van dit boek op mijn weblog BOEKetje Onderwijs.)

20:05 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: schrijfmotoriek, peuters, kleuters, ontwikkeling, motorische ontwikkeling | |

2010.01.31

Over het belang van een vroegtijdige signalering van problemen

Leerkrachten uit de derde kleuterklas (en zij niet alleen, geloof me) raken erg gefrustreerd als ze een (ontwikkelings)probleem bij een kleuter signaleren en daarna horen dat hij pas negen maanden later terecht kan in een revalidatiecentrum. Ze hebben dan het gevoel dat ze deze kleuter los moeten laten op het eerste leerjaar zonder dat hij de noodzakelijke hulp heeft gehad. De verleiding is dan zeer groot om een combinatie van privé-logopedie, privé-kinesitherapie en privé... aan te raden. Maar is dat wel de juiste oplossing? In de meeste gevallen niet:

  • Kinderen die naar een revalidatiecentrum worden doorverwezen, hebben een gecoördineerde multidisciplinaire aanpak nodig. Deze moet voorafgegaan worden door een multidisciplinair onderzoek dat leidt tot een geïntegreerd handelingsplan. Dit wordt zelden gerealiseerd door verschillende privétherapeuten die los van elkaar werken.
  • Kinderen die doorverwezen worden naar een revalidatiecentrum hebben een complexe problematiek. Ze halen daarenboven in veel gevallen het vereiste IQ van 86 of meer niet om terugbetaling van privélogopedie door de ziekteverzekering te krijgen. Zij hebben door de band een ander soort hulp nodig dan deze die ze kunnen krijgen binnen de privé-logopedie. Door de IQ-gegevens te manipuleren of door het IQ opnieuw te laten bepalen aan de hand van een tweede(rangs) intelligentietest waarvan geweten is dat hij milder scoort, doet men het kind en zijn ouders op langere termijn bewust onrecht. Niet in het minst omdat men bij de ouders verkeerde toekomstverwachtingen wekt.
  • Door verschillende privétherapieën in te schakelen in de periode waarin het kind op de wachtlijst staat, vergroot men de kans dat het bij het onderzoek door het revalidatiecentrum niet de vereiste minimumnorm meer heeft om terugbetaling van de multidisciplinaire therapie mogelijk te maken. Wat in eerste instantie op een oplossing leek, heeft het probleem alleen maar erger gemaakt. Zeker voor die mensen die het kapitaal niet hebben om de vereiste therapieën voor hun kind op eigen kosten verder te zetten. Wie is er dan beter van geworden? Enkel de privétherapeut.
  • Door er voor te zorgen dat monodisciplinaire therapieën onterecht worden terugbetaald, zorgt men er voor dat de voorwaarden voor terugbetaling door de ziekteverzekering steeds strenger worden. Waardoor er op termijn nog meer kinderen van de voor hen noodzakelijke hulp verstoken blijven.

De oplossing voor dit alles ligt in een vroegtijdige signalering van problemen in de kleuterschool. Hoe vroeger men signaleert, hoe minder de duur van een eventuele wachtlijst speelt: er is immers nog tijd genoeg om een effectieve behandeling op te zetten. Met vroegtijdige opsporing bedoel ik, waar mogelijk, opsporing van in de peuterklas. Iedere leerkracht in het kleuteronderwijs beschikt immers in de klas zelf over een referentiegroep om de ontwikkeling van een individueel kind te kunnen inschatten: de andere kinderen. Tegelijk is dit een pleidooi voor een alles omvattend kleutervolgsysteem, dat de volledige kleuterschoolperiode omvat.

Ik neem me alvast voor om de leerkrachten van probleemkinderen via deze blog juist te informeren in verband met de terugbetaling van de hulp die hun zorgenkinderen nodig hebben.

Omwille van het belang van deze materie plaats ik dezelfde boodschap op mijn ouderblog http://ouders-en-school.skynetblogs.be.

15:35 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: ouders, ontwikkeling, terugbetaling, kleuters, peuters, kleuteronderwijs, wachtlijst, ziekteverzekering, goede praktijk, kleutervolgsysteem | |

2009.10.17

Op stap naar het eerste leerjaar

op stap naar het eerste leerjaar - schoolrijpheid - ook de ouders doen er toeKleuters kun je niet schoolrijp 'maken'. Ze groeien er op hun eigen tempo naar toe. Dat heeft alles te maken met hun ontwikkeling op verschillende domeinen. Deze zijn:

  • de zelfredzaamheid
  • de motorische ontwikkeling
  • de ontwikkeling van tijd en ruimte
  • het voorbereidende rekenen
  • het voorbereidende lezen en schrijven
  • de werkhouding
  • de sociale ontwikkeling
  • de emotionele ontwikkeling 

Voor elk van deze domeinen moet de kleuter een bepaald niveau gehaald hebben.

De ouders kunnen hun kleuter ook stimuleren op deze verschillende domeinen. Dit is niet enkel de verantwoordelijkheid van de kleuterschool. In een powerpoint bracht ik samen hoe ouders hun kleuter thuis in dagdagelijkse activiteiten kunnen stimuleren. En heb ik het kort over enkele misverstanden rond schoolrijpheid.

Ik stel deze presentatie graag gratis ter beschikking van iedereen die er om vraagt. Dit kan eenvoudig door een e-mail te zenden via de knop in de zwarte band rechts van dit bericht. Op die manier hoef ik geen e-mailadressen in te tikken en kan ik het bericht snel beantwoorden met de presentatie in bijlage. Deze presentatie mag naar believen aangepast en doorgegeven worden. Bronvermelding is niet nodig. Daarvoor is het onderwerp te belangrijk.

2009.10.10

Dit moet je zien: de kracht van het spel - 6

10:01 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: ontwikkeling, spel, spelgedrag | |

2009.10.03

Dit moet je zien: de kracht van het spel - 5

10:00 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: ontwikkeling, spel, spelgedrag | |

2009.09.26

Dit moet je zien: de kracht van het spel - 4

10:01 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: ontwikkeling, spel, spelgedrag | |

2009.09.19

Dit moet je zien: de kracht van het spel - 3

10:00 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: ontwikkeling, spel, spelgedrag | |

2009.09.12

Dit moet je zien: de kracht van het spel - 2

10:01 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: ontwikkeling, spel, spelgedrag | |