2008.06.22

Piaget en classificatie

Voor Piaget is classificeren een belangrijk element van de menselijke intelligentie. Classificatie houdt in dat men:

  • overeenkomsten en verschillen tussen voorwerpen en hun eigenschappen ziet en kan benoemen
  • voorwerpen op basis van hun overeenkomsten en/of verschillen kan sorteren en samenbrengen

Jonge kinderen (tot de leeftijd van acht jaar) hebben het moeilijk met meervoudige classificatie (vb. het verzamelen van alle kleine, roze cirkels).


Classificatie wordt tegenwoordig gezien als een voorbereidende kernvaardigheid om tot getalbegrip te komen.

17:39 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: classificatie, piaget, rekenvaardigheid, kleuters, ontwikkeling, getalbegrip, gecijferdheid | |

2008.06.14

De conservatieproef van Jean Piaget

Conservatie is het inzicht dat twee hoeveelheden die op het eerste gezicht verschillend zijn, toch even groot kunnen zijn. De proef van Jean Piaget rond het inzicht in de conservatie van de hoeveelheid aan vloeistof gaat na of kinderen begrijpen dat de hoeveelheid van iets onveranderd blijft ook als men iets aan de vorm verandert. Als men een kind in het pre-operationele stadium (het stadium van het onsystematische en onlogische denken) voor twee identieke glazen water plaatst en men voor de ogen van het kind één van de glazen volledig overgiet in een lang en smal glas dan zal het kind aangeven dat het lange glas meer water bevat omdat het water daar hoger komt. Zoals je ziet in het filmpje hieronder komt dat conservatie-inzicht ook in andere situaties voor.

De denkfout die deze kinderen maken speelt zich af op drie vlakken:

  • Het kind pint zich vast op één opvallend kenmerk van de waarneming. Het voert geen compensatie uit voor de gewijzigde eigenschappen (vb. het glas is hoger maar smaller).
  • Het kind kan een denkactie niet in omgekeerde zin uitvoeren. Het kan op mentaal niveau niet teruggaan naar de oorspronkelijke toestand (vb. ik kan het hoge, smalle glas terug in het lage, brede glas gieten en dan is alles weer zoals in het begin).
  • Het kind denkt statisch: het kan wel denken aan de situatie voor en na het overgieten, maar kan nog geen rekening houden met het overgieten zelf (vb. er is geen water bijgekomen of weggelaten, dus er is nog altijd evenveel water).

Momenteel ziet men conservatie niet meer als een rekenvoorwaarde, wel als een voorbereidende rekenvaardigheid.

21:35 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: piaget, ontwikkeling, rekenvaardigheid, conservatie, kleuters, gecijferdheid | |

2008.06.08

Twee maal het derde kleuterklasje??? Komaan zeg!!!

Het schooljaar loopt stilaan ten einde. Binnenkort - in een aantal gevallen nu al - krijgen her en der ouders te horen dat hun kleuter de overgang van de derde kleuterklas naar het eerste leerjaar niet zal kunnen maken. Officieel heet het dan dat deze kinderen niet "schoolrijp" zijn. Sommige ouders hebben dit zien aankomen, anderen niet.

In een aantal gevallen zal er bij de ouders heel wat weerstand zijn. Een argument dat velen onder hen zullen gebruiken, is dat het derde kleuterklasje overzitten geen zin heeft omdat er "toch alleen maar gespeeld wordt". Nee, dan maar liever toch naar het eerste leerjaar en als het niet gaat dat maar overzitten. Want daar wordt er wel geleerd. Deze ouders hebben blijkbaar nog niets gehoord over de ontwikkelingsdoelen van de kleuterschool, over het geleidelijk bijbrengen van schoolse vaardigheden, over het stapsgewijs voorbereiden van schoolse inhouden en dergelijke meer.

Het overzitten van de derde kleuterklas heeft wel degelijk zin voor die kinderen waarvan de ontwikkeling (taalontwikkeling, motorische ontwikkeling, ontwikkeling van de zelfsturing, ...) nog niet ver genoeg staat om aan de eisen van het eerste leerjaar te voldoen. Ook al is het de taak van het eerste leerjaar om kleuters verder schoolrijp te maken. Soms is de ontwikkelingsachterstand van een kind gewoon te groot. Een extra jaar in de kleuterschool kan dan een wereld van verschil maken.

Het is wel duidelijk dat de kleuterschool zich naar buiten uit nog meer mag (moet) profileren als een plaats waar er heel veel geleerd wordt. De filmpjes van TV Klasse kunnen daarbij een hulpmiddel zijn, maar regelmatige contacten met ouders waarbij er feedback gegeven wordt over wat hun kleuter op dat moment moet kunnen en effectief kan, is hierbij nodig. In sommige gevallen kan het zelfs noodzakelijk zijn dat ouders hun kind in de klas observeren en vergelijken met de klasgenootjes.

Nog ieder jaar moeten er leerlingen in het eerste leerjaar in de loop van de eerste trimester terugkeren naar de derde kleuterklas...

20:11 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | |

2008.06.01

Waarom doet de kleuterjuf wat ze doet?

In het filmpje De geheimen van de kleuterjuf beklemtoont Peter Adriaenssens de waarde van de kleuterklas als voorbereiding op de lagere school.

19:10 Gepost door Lieven Coppens | Permalink | Tags: peuters, kleuters, tvklasse, schoolrijpheid | |